راه حل دیر رسیدن انگشت به پرده مقصد در نوازندگی سه تار

در این قسمت از مجموعه ویدیوهای آموزشی «در کلاس با هنرجویان سه تار»، استاد علی اقبال همراه با هنرجوی مصمم خود، خانم مینو کامران تبار، بخشی از قطعه زیبای «بهار دلنشین» را تمرین می کنند. هدف این ویدیو، بررسی یکی از مشکلات ظریف اما بسیار رایج در نوازندگی سه تار است؛ مشکلی که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسد، اما می تواند ریتم و پیوستگی اجرای یک قطعه را مختل کند.

آموزش آهنگ بهار دلنشین برای سه تار

هنگام اجرای بعضی جمله های موسیقی، انگشت نوازنده باید با سرعت از یک پرده جدا شود و روی پرده ای دورتر قرار بگیرد. در چنین شرایطی گاهی انگشت تنها یک لحظه دیرتر از زمان مناسب به مقصد می رسد. همین تاخیر کوتاه باعث می شود نت بعدی نامشخص شنیده شود، ریتم قطعه به هم بریزد یا نوازنده برای ادامه اجرا دچار مکث و آشفتگی شود.

استاد اقبال در این ویدیو راهکاری ساده و کاربردی برای برطرف کردن این مشکل ارائه می کنند: نگاه نوازنده باید کمی زودتر از انگشت به پرده مقصد برسد. به بیان دیگر، نوازنده نباید تا زمان حرکت دست منتظر بماند و سپس محل پرده را پیدا کند. چشم باید از چند لحظه قبل، مقصد حرکت را شناسایی کند تا دست بتواند بدون تردید و با دقت بیشتری جابه جا شود.

البته این روش به آن معنا نیست که نوازنده باید تا همیشه هنگام جابه جایی انگشتان به دسته سه تار نگاه کند. نگاه کردن به پرده مقصد، یک راهکار تمرینی و موقت برای ایجاد هماهنگی دقیق تر میان چشم، ذهن و دست است. با تکرار صحیح، جای پرده ها به تدریج در حافظه حرکتی نوازنده ثبت می شود و انگشتان فاصله ها را بهتر می شناسند. در واقع، مغز پس از مدتی یک نقشه ذهنی از دسته ساز می سازد و عضلات دست نیز به میزان حرکت لازم عادت می کنند. به همین دلیل، نیاز به نگاه کردن رفته رفته کمتر می شود و نوازنده می تواند پرش ها را بدون نگاه مستقیم، سریع تر و دقیق تر اجرا کند. درست مانند تایپ کردن که در ابتدا با نگاه به صفحه کلید انجام می شود، اما پس از تمرین، انگشتان مسیر هر کلید را به صورت خودکار پیدا می کنند.

این تکنیک در ظاهر بسیار ساده است، اما با تکرار صحیح می تواند هماهنگی میان چشم و دست را افزایش دهد و حرکت انگشتان روی دسته سه تار را روان تر کند.

اگر هنگام اجرای پرش های سریع، انگشتتان دیر به پرده می رسد یا ریتم را از دست می دهید، این ویدیو می تواند راه حل همان مشکلی باشد که مدت ها در نوازندگی خود با آن روبه رو بوده اید.

شروع آموزش سه تار با استاد علی اقبال