چگونه هر آهنگی را میشنویم با سه تار بنوازیم ؟

  • انتشار1397/09/05
  • 0 نفر
  • 935بازدید
چگونه هر آهنگی را میشنویم با سه تار بنوازیم ؟

این مقاله تنها مربوط به سه تار نمیشود و در مورد سازهای دیگرهم صدق میکند . اما چون من سه تار کار میکنم و هنرجویانم از من این سوال را پرسیده بودند ، تصمیم گرفتم مقاله ای بنویسم  تحت عنوان « چگونه هر آهنگی را میشنویم با سه تار بنوازیم ؟» این موضوع طبیعی است که هر نوازنده ای در پی این است که با سازش ، احساس جدیدی را تجربه کند . و آهنگهایی را که میشنود بنوازد . این کنجکاوی برای من بوده و حتما برای شما هم خواهد بود . حالا هرچقدر استاد به شما بگوید به درسهای خودت برس و تمریناتی که بهت داده ام را کار کن ، گوش شما بدهکار نیست و در خلوت خودتان دوست دارید آن آهنگی که به شما حال میدهد را اجرا کنید و آن چیزی را که تجسم میکنید روی ساز بیاورید . کاملاً طبیعی است و بسیار لذت بخش . طبق تجربه ، اکثرا دوستان به شما پیشنهاد میدهند فلان آهنگ را بلدی با سه تار بزنی یا مثلا این آهنگ خارجی رو میشه با سه تار زد ؟ و معمولا این جرقه را آنها در ذهن شما میزنند . میدانید چرا ؟ چون ما در غالب مشخصی تحت عنوان دستگاه و گوشه ساز میزنیم و به نوعی محدود به تعاریف مشخص و ثابتی شده ایم شاید به ذهنمان هم خطور نکند که بتوان با سه تار آهنگ « پلنگ صورتی » را نواخت . جدای از مباحث دستگاه و گوشه نوعی تقدس گرایی در مورد موسیقی و ساز ایرانی را در باور ما نهاده اند که این موضوع عامل اصلی عدم خلاقیت در ما میشود ، بگذریم . یک داستان کوتاه از خودم برایتان تعریف کنم .

 

وقتی با سه تار دی جی شدم

 

تعریف از خود نباشد من گوش قوی دارم . یعنی تقریبا هر آهنگی را بشنوم ، مینوازم . معمولا در میهمانی های خانوادگی و تولدهای دوستانم به عنوان هدیه برایشان قطعاتی را اجرا میکنیم به همراهی ایمان : تنبک  و عمران : دف . عمران و ایمان داداش های من هستند . خلاصه این داستان مربوط به تولد شهروز ، یکی از دوستانم است  . بعد از بزن و بکوب و شام و باز کردن کادوها و خوردن کیک معمولاً نیاز به یک آرامش هست . چون تقریبا همه از سر و صدا خسته شدن و یک موسیقی لایت خیلی میچسبه . من و داداش هام شروع کردیم به نواختن قطعات ایرانی ، از گل گلدون بگیر تا مرغ سحر و چهار مضراب و تا بهار دلنشین . خلاصه همه حس خوبی داشتند و حسابی لذت برده بودند بعد از تقریبا نیم ساعت نواختن آنتراکتی دادیم تا استراحت کنیم . در این بین یکی از دخترا پرسید ، علی آقا امکانش هست آهنگ  « پلنگ صورتی » رو بزنید . یک لحظه جا خوردم . گفتم شاید قصد مسخره کردن دارد . یا شایدم میخواهد توانایی من رو ببیند . یا شایدم اصلا اطلاعی ندارد از ساز ایرانی و گامهای موسیقی ایرانی . لبخندی زدم و گفتم ، نمیدونم والا اما صبر کنید یک امتحانی بکنم . مقداری تمرین کردم ، مثلا به اندازه یک دقیقه . حس کردم تا حدودی میتوانم آهنگ را شبیه به آن بزنم . خلاصه شروع کردم به نواختنش . یک مقداری از آهنگ را که زدم دیدم جماعت خوششان آمد و شروع کردن به تشویق کردن . من هم سر ذوق آمدم و باورم نمیشد که میشود این آهنگ را هم زد . بعد یکی از بچه ها آهنگ « فورالیز » بتهوون را در خواست کرد . منم که حسابی انگیزه پیدا کرده بودم ، گفتم چشم ، این هم به افتخار دانیال جان . چند ثانیه روی پرده ها تست کردم و شروع کردم به نواختن قطعه مشهور بتهوون به نام « فورالیز» . البته کامل نمیزدم ولی خوب همین هم جالب بود . که زود پیداش کردم و جا نخوردم . آن شب چهار تا از بچه ها به سه تار علاقه مند شدند و تصمیم به شروع سه تار کردند و باورشان نمیشد که با سه تار هم میشود چنین آهنگهایی زد . این داستان را از تجربه خودم برایتان تعریف کردم تا بگوییم حتی آهنگهایی این چنین را میتوان با سه تار نواخت .

 

با شناخت گامهای موسیقی به نواختن هر آهنگی مسلط شوید 

 

بگذارید خیلی راحت و رک به شما بگویم که هر آهنگی را میتوان با سه تار نواخت . چون بالاخره همه آهنگها نت دارند و خارج از دایره نت ها نیستند . خصوصیتی که موسیقی ایرانی نسبت به موسیقی غربی دارد این است که ، دارای ربع پرده است ولی موسیقی غربی تنها نیم پرده دارد . پس به غیر از آهنگهای ایرانی اکثر آهنگهای غربی را میتوان با سه تار و کلا با سازهای ایرانی نواخت . اما اینکه چگونه بنوازید برمیگردد به گوش شما و تجربه شما . بحث گوش موسیقایی به ژنتیک شما برمیگردد و امری مادرزادی است  . اما تجربه اکتسابی است . یعنی با تمرینات زیاد میتوانید تجربه و توانایی خود را بالاببرید . برای اینکه گوش خود را تقویت کنید باید به موزیکها خوب گوش دهید . خوب گوش دادن یعنی آنالیز یک قطعه موسیقی . افراد عادی فقط آهنگ را گوش میدهند و از ملودی و شعرش لذت میبرند . اما یک نوازنده که قصد دارد در آینده آهنگسازی کند و قطعات مختلف را بنوازد باید به ریز ترین المانهای یک قطعه موسیقی دقت کند ، مثل ریتم آهنگ . گام آهنگ . تغیرات ضرباهنگ . تغییرات ملودی ها و سازهایی که در آهنگ به کار رفته و حتی به کیفیت صدابرداری و دیگر موارد ....

این مواردی که ذکر شد اساس کاراست که در طول زمان به دست خواهید آورد . اما اگر بخواهیم تخصصی تر به مقوله نواختن آهنگهای مختلف با سه تار بپردازیم باید خدمتتان عرض کنم که موسیقی غربی از دوگام اصلی مینور و ماژور تشکیل شده است . گام مینور به نوعی همان « بیات اصفهان » در موسیقی ایرانی است و ماژور در موسیقی غربی شبیه به « دستگاه ماهور » در موسیقی ایرانی است . گام مینور یا همان بیات اصفهان حال و هوای غمگینی دارد و گام ماژور یا دستگاه ماهور فضای شاد و طرب انگیزی دارد . این را جهت اطلاعات عمومی بیان کردم . بیشتر آهنگهای پاپ ایرانی در حول محور « گام مینور » یا همان بیات اصفهان میچرخد . به عنوان مثال آهنگ های گل گلدون ، تا بهار دلنشین ، سلطان قلبها و ساری گلین و غیره .... نمونه ای از آهنگهایی است که در بیات اصفهان اجرا میشوند . و همینطور آهنگهای مرغ سحر ، زمن نگارم ، درفکر تو بودم در دستگاه ماهور اجرا میشود . اگر هدفتان اجرای آهنگ های پاپ با سه تار است پیشنهاد میکنم بیشتر در دستگاه « همایون » آواز اصفهان تمریناتی انجام دهید و در موردش مطالعه کنید . با اجرای آهنگهایی در « آواز اصفهان » ذهن و پنجه های شما آماده میشود برای اجرای گام های غربی . بعد به مرور زمان که گوشتان هم تقویت شد با کمی تغییرات در نتهای بیات اصفهان به گامهای دیگر موسیقی غربی هم دست پیدا میکنید . مثلا میتوانید با تغییر یک پرده در آواز دشتی بعضی گام های « بلوز » در موسیقی غربی را بنوازید .

 

 

سخن پایانی

 

هدف از این مقاله این بود که چشم اندازی جدید به شما بدهم تا باور داشته باشید نود درصد آهنگهایی را که میشنوید میتوانید به صورت گوشی و بدون نت با سه تار بنوازید  . وارد مباحث تخصصی و آکادمیک نمیشویم چون بسیار گسترده است و همچنین درک و یادگیری آن به صورت نوشتاری دشوار است و بایستی در کلاس و با حضور استاد به صورت پرسش و پاسخ فرا بگیرید . کاری که شما باید انجام دهید این است که از هر آهنگی خوشتان آمد « فرقی نمیکند در چه سبکی و از قوم و ملیتی باشد » ساز را بردارید و نت های آن آهنگ را روی پرده ها پیداکنید و سپس تکه به تکه آهنگ را جلو ببرید . مثلا یک قسمت از آن را که حفظ شدید ، حسابی تمرین کنید تا حفظ شوید . اگر نیاز بود  نت « پرده ها » را به صورت فارسی روی کاغذ بنویسید تا یادتان نرود . بعد قسمت بعدی آهنگ را پیدا کنید و قسمتهای مختلف را باهم بزنید تا آهنگ کامل شود . امیدوارم بینش و نگرش جدیدی به شما داده باشم و روزی را شاهد باشم که هرچه در دل خود دارید روی ساز بیاورید و از نواختن سه تار لذت ببرید . موفق و پیروز باشید

 

 

 « ویدئوی مربوط به این مقاله را مشاهده کنید »

 

 

نظر دهید (برای اعضا)

به این مورد امتیاز بدهید

Captcha

نظرات (0)

تاکنون نظری ثبت نشده است.

0