مقالات

مقالات

معرفی کتاب آکوردهای تار و سه تار

  • انتشار1397/10/03
  • 1840بازدید
معرفی کتاب آکوردهای تار و سه تار

اجرای آکوردها بر روی ساز تار و سه تار از ایده اولیه تا عملی شدن آن حدود چهار سال به طول انجامید. در همنوازی این سازها با ساز پیانو دراکثر مواقع دچار مشکل می شدیم . به عنوان مثال تار و سه تار تنها به عنوان نقش ملودیک قابل استفاده بودند و تداخل سیم های واخوان با هارمونی اجراشده بر روی پیانو منجر به محدودیت استفاده از آکوردهای متنوع ترمی شد . با توجه به قابلیت ساز تار و سه تار در تنوع کوک ها، سیم های واخوان را در راستای همنوازی با گام موردنظر کوک کردیم و به ساختاری سیستماتیک برای پیاده سازی آکوردها دست یافتیم که بعدها قابلیت های بیشتری همچون دستیابی به آکوردهای معکوس ، آکوردهای کوارتال و ... از دل کوک های متنوع ایجادشده بر ما معلوم شد. ریشه آکوردها معمولاً به غرب نسبت داده می شود درحالیکه با نگرشی دقیق تر به فیزیک صوت و قوانین آکوستیک سازی اثبات شده است که آکوردهای متشکل از فواصل سوم در حقیقت همان هارمونیک های فرعی نهفته شده در نت پایه می باشند .

 

 

از آنجایی که استفاده از آکوردهای متشکل از فواصل سوم در موسیقی ایرانی همواره همراه با مناقشه بوده است و در بعضی مواقع مورد قبول اساتید موسیقی ایرانی نبوده. بهتر است این موضوع را با شفافیت بیشتری بررسی نمود . زمانی که یک نت بر روی سازهای آکوستیک نواخته می شود ، درواقع مجموعی از صداهای آکوردی با فواصل معین در نت نواخته شده نهفته است که در ساده ترین حالت، آن نت را می توان برابر با یک آکورد هفتم دومینانت در نظر گرفت. البته این صداهای نهفته شده در نت به سختی شنیده می شوند و می توان آنها را با رنگ های نهفته در نور خورشید مقایسه کرد که هنگام باریدن باران می توانیم هفت رنگ آن را در آسمان مشاهده کنیم . پس چه بخواهیم و چه نخواهیم این رنگ ها با زخمه های ساز ما به گوش خواهند رسید و استفاده از آکوردها تنها به پررنگتر شدن هارمونیک های فرعی منجر می شود. البته تمرکز این کتاب بیشتر بر روی آکوردهایی است که از روی هم قرار گرفتن فواصل سوم، درست شده اند و آکوردهای سکوندال، کوارتال و یا کوینتال موردبحث ما نمی باشند که با توجه به پتانسیل زیاد موسیقی ایرانی برای استفاده از این نوع آکوردها ، در شماره های بعدی این کتاب به این آکوردها نیز خواهیم پرداخت.

برای تهیه بسته آموزشی ماهور به این لینک مراجعه کنید

 

در چند سده ی اخیر تلاش های زیادی درزمینه ی علم هارمونی وآکوردها صورت گرفته که موسیقی را غنی از رنگ های گوناگون برای بیان احساسات می کند. به عنوان مثال حس های متنوعی همچون ترس و یا ابهام در هارمونی موجود است که اگر قصد بیان این احساسات را تنها با ملودی تک خطی داشته باشیم ، جز سایه ای محو، چیزی از آنها برای بیان نخواهیم داشت. هرچند که با نواختن چند نت پشت سر هم و ایجاد فواصل ملودیک می توان احساس یک آکورد را منتقل کرد، اما مسلماً شناخت دقیق و استفاده به موقع از آنها در شفافیت بیان ملودی نقش مهمی ایفا می کنند. از آنجایی که برای تدوین این مجموعه الگوی جامعی در دست نبود با بررسی مجموعه کوک های جمع آوری شده توسط استاد « احمد عبادی » و تدوین برخی کوک ها با فواصل جدید بر روی سه تار و تار به مجموعه ای دست پیدا کردیم که آکوردها بر روی آنها کاربردی تر بودند و متوجه شدیم بعضی از آکوردها بر روی بعضی از کوک ها طنین بهتری دارند و به همین منظور برای دستیابی به آکوردهایی با سونوریته شفاف تر می توان از انواع کوک های متنوع بهره برد. همچنین لازم به ذکر است که جهت دستیابی به آکوردهای متنوع تر در یک کوک خاص می توانیم سیم ها را یک پرده بم تر و یا به اندازه نیم پرده زیرتر کوک کنیم . کتاب در پیش رو تلاشی است در جهت آشنایی هنرجویان تار و سه تار با ساختار آکوردها و شناخت فواصل بر روی دسته ساز که این امر به واسطه تصاویر، اشکال گرافیکی و نت نویسی بر روی خطوط حامل منجر به خودآموز بودن این مجموعه گردیده است. امید است امکانات اضافه شده همچون دسترسی به فواصل متنوع تر و استفاده از رنگ آکوردها، در پیشبرد طرح های ملودیک و هارمونیک موسیقی ایرانی مفید واقع شود .

 

نويسندگان كتاب 
امير اسدی - حامد نهاوندی

 

توجه فرمایید ، جهت تهیه این کتاب با آقای نهاوندی مکاتبه کنید 

 

آی دی تلگرام ایشان : hamednahavandy@

 

0