مقالات

مقالات

استاد علی اکبرخان شهنازی

  • انتشار1397/07/28
  • 28بازدید
استاد علی اکبرخان شهنازی

علی اکبرخان شهنازی فرزند ارشد آقاحسینقلی فراهانی استاد بزرگ تاراست . درمورد جد اومیرزا علی اکبر فراهانی بزرگترین استاد تار وخاندان او که به قول مرحوم خالقی ، خاندان هنرنام گرفته است بسیارمی توان گفت. این خاندان احیاءکننده ردیف موسیقیایرانهستند. وی درروزعیدقربان 1276هجری قمری متولدشد . در هفت سالگی به مدرسه رفت ولی ذوق موسیقی بیش از شوق تحصیل دروس مدرسه وی را مجذوب ساخته بود.علاوه بر پدر که سرآمد نوازندگان عصرخودبود. سایر اهل خانواده مانندعمویش میرزا عبدالله استاد بزرگ سه تار و دامادهایشان باقرخان کمانچه کش و آقارضان خان نوازنده ی تار از نوازندگان بنام عصرخودبودند.همه این ها زمینه مساعدی شد تاعلی اکبر نوجوان زندگانی غرق درموسیقی وهنررا تجربه کند. درحدود 12 سالگی اولین مشقهای تار راازپدرش فراگرفت و به زودی به قول اسماعیل قهرمانی «بهترین نمونه تارپدرگشت او مضرابی تند و پنجه ای لطیف داشت » در14 سالگی با جناب دماوندی استاد آواز صفحه ای ضبط کرد واین نشان دهنده پیشرفت حیرت آور اودرنوازندگی است. در18سالگی پدررا ازدست داد واداره کلاس پدر به دست باکفایت اوسپرده شد . چندی در محضرعمویش میرزاعبدالله ردیف ها را دوره کرد ولی به زودی عمویش را نیز ازدست داد ومیراث خاندان هنربه آن رسید وازآن پس با تلاشی مضاعف به آموزش و تصنیف موسیقی پرداخت. در حدود سالهای 1300 معروفترین نوازنده ی تاربود که درهمه محافل هنری نامش را با احترام خاصی می بردند. درهمین زمان هنرستانی تاسیس کرد وآموزش هنرجویان را با نظمی بیشتر پی گرفت. شهنازی علاوه بر قدرت نوازندگی، ذوق آهنگسازی ونغمه سرایی را درحد کمال داشت او درتمام دستگاه هایش درآمد و رنگ تصنیف کرد.که همگی فاخر وزیبا و درعین ریشه گرفتن از ردیف  واجد نوآوری هایی است که محصول ذوق پاکیزه وزیبای اوست.مشهورترین آهنگهای وی ، یکی پیش درآمد شور به وزن « 2/4 » است که یکی از زیباترین وجاودانه ترین قطعات موسیقی ایرانی است ودیگر پیش درآمد سه گاه،همایون،افشاری، ورنگ سه گاه که همگی زیبا ودلنشین است. در اواخر عمر،استاد ردیف های خود راضبط کرد که با وجود سالخوردگی (درحدود90سالگی) خوشبختانه نمونه هایی محکم ازسازاستاد است. میتوان گفت علی اکبرخان آخرین کسی است که تار را به نحوی سنتی وخالی از شائبه می نواخته و تا آخر عمر نمونه ای برجسته از تارنوازی سنتی ما باقی می ماند . مهمترین ویژگی ساز او استحکام مضراب اوست که فاصله بسیاری با دیگر نوازندگان دارد . مضراب وی به نسبت مضرابهای فعلی بسیاربزرگتر ودرحد یک گردو، موم در انتهای مضراب میچسباند. وبا وجودسنگینی مضراب (که البته در آن زمان متداول بود) سرعت پنجه ولطافت ساز او بی نظیر بود. از کسانی که ازسبک او بهره برده اند می توان از آقایان : حبیب الله صالحی ، محمدوحدانی ، محمدرضا لطفی ، داریوش طلایی ، حسین علیزاده ، داریوش پیرنیاکان ، زیدالله طلوعی ، اسدالله حجازی.....نام برد .   

0